حرف‌های بی‌مخاطب

تعميم نا به جا

يکی از چيزهايی که همواره آزار دهنده بوده و هست و خواهد بود استفاده نا به جا از تعميم است.تعميم نا به جا يعنی استقرای خيلی ناقص! خيلی وقت ها پيش می آيد که مثلا با ديدن ده تا گل نرگس سفيد پيش خود بگوييم همه گلهای نرگس سفيدند.تا وقتی يادمان نرود اين حکم «می تواند» يا «با احتمال خوبي»درست باشد مشکلی نيست.اما اگر گفتيم اين حکم صد در صد درست است اينجاست که دچار اشتباه شده ايم و اين اشتباه -نه در اين مثال بلکه در موقعيت های ديگر- می تواند مشکل آفرين باشد.اين تعميم نابه جا وقتی با مسائل انسانی در می آميزد بيشتر مشکل آفرين و آزار دهنده می شود.حال اگر به جای ده تا نمونه از روی دو سه تا و حتی يک نمونه ! نظر خود را به همه تعميم داديم اينجاست که ...( راستش نتونستم اين جمله رو خوب تمومش کنم!واسه همين ادامه اش به عهده خودتون!)

اين چيزی است که در اطراف خود- يا حتی درون خودمان هم- بسيار می بينيم.البته «ظاهر بيني» هم معمولا با اين قضيه دست به دست هم می دهند و آدمی را به مرز انزجار می رسانند.از همينجاست که پيش قضاوتهای  بعضا احمقانه خودمان را می سازيم.قضاوت های «طبقه اي» از افراد (قضاوت از روی شغل لباس عنوان و ...) هم از همين جا ناشی می شود.

و حتما می دانيد پيش قضاوت القوه يعنی سوء تفاهم! با داشتن پيش قضاوت نمی توان «همه حرفها را شنيد و از بهترين آن پيروی نمود»...

خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل ....

   + امیر حسام صلواتی ; ۱٢:٠٠ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۳/۸/۱۱
comment نظرات ()